16 BÀI THƠ HUYỀN QUANG

16 Bài thơ của Thiền sư Huyền Quang Nhất Hạnh dịch Thiền sư Huyền Quang là tổ thứ ba của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử do Trúc Lâm Đại Sĩ (vua Trần Nhân Tông) thành lập tại Việt Nam (thế kỷ XIV). CHU TRUNG Nhất diệp biển chu hồ hải khách Tranh xuất vi hàng phong thích thích Vi mang tứ cố vãn triều sinh Giang thủy liên thiên nhất âu bạch LÀM TRÊN THUYỀN Một lá thuyền con khách hải hồ Vượt bờ lau lách, gió vi vu Triều dâng bốn mặt, hoàng hôn phủ Trời nước mênh mông, một dáng cò. DIÊN HỰU TỰ Thượng phương thu dạ nhất chung lan Nguyệt sắc như ba phong thụ đan Xi vẫn đảo miên phương kính lãnh Tháp quang song trĩ ngọc tiêm hàn Vạn duyên bất nhiễu thành già tục Bán điểm vô ưu nhãn phóng khoan Tham thấu thị phi bình đẳng tướng Ma cung Phật quốc hảo sinh quan CHÙA DIÊN HỰU Đêm thu chùa vắng, tiếng chuông ngân Sóng ánh mầu trăng, lá rụng hồng Cánh đảo chim âu trời lạnh ngủ Tháp vương đỉnh bạc sáng từng không Thành ngăn tục lụy trần không vướng Cửa ngỏ vô ưu mắt rộng tầm Thấy được thị phi cùng một tướng Ma cung Phật quốc cũng ngồi chung. YÊN TỬ SƠN AM CƯ Am bức thanh tiêu lãnh Môn khai vân thượng tằng Dĩ can Long động nhật, Do xích Hổ khê băng. Bão chuyết vô dư sách Phù suy hữu sấu đằng Trúc lâm đa túc điểu Quá bán bạn nhàn tăng. AM YÊN TỬ Am cao trên đỉnh lạnh Cửa mở mây từng không Long Động trời đã tỏ Hổ Khê nước còn băng Văn chương không kế sách Gậy chống thân gầy còm Hầu hết chim rừng Trúc Là bạn của nhàn tăng. NGỌ THỤY Vũ quá khê sơn tịnh Phong lâm nhất mộng lương Phản quan trần thế giới Khai nhãn túy mang mang NGỦ TRƯA Mưa tạnh, khe núi tĩnh Ngủ mát dưới rừng phong Nhìn lại cõi nhân thế Mắt mở vẫn say nồng. THẠCH THẤT Bán gian thạch thất hòa vân trụ Nhất lĩnh xối y kinh tuế hàn Tăng tại thiền sàng, kinh tại án, Lô tàn cốt đột nhật tam can. AM THẠCH THẤT Nửa gian thạch thất cùng mây ngủ Chống rét năm trường chiếc áo bông Tăng tọa thiền sàng, kinh đặt án, Mặt trời ba trượng, củi lò không. THỨ BẢO KHÁNH TỰ BÍCH GIAN ĐỀ Hoang thảo tàn yên dã tứ đa, Nam lâu Bắc quán tịch dương tà. Xuân vô chủ tích thi vô liệu, Sầu tuyệt Đông phong kỷ thụ hoa. GHÉ CHÙA BẢO KHÁNH Tình quê man mác mầu sương cỏ Quán Bắc lầu Nam nhuộm nắng tà Thơ không tài liệu, xuân không chủ Buồn nhớ đông phong, lũ cỏ hoa. ĐỊA LÔ TỨC SỰ Ổi dư cốt đột tuyệt phần hương, Khẩu đáp sơn đồng vấn đoản chương. Thủ bả suy thương hòa thái thác, Đồ giao nhân tiếu lão tăng mang HỎA LÒ Củi hết, lò còn vương khói nhẹ Sơn đồng hỏi nghĩa một chương kinh, Tay cầm dùi mõ, tay nâng sáo Thiên hạ cười ta, cứ mặc tình. NHÂN SỰ ĐỀ CỨU – LAN TỰ Đức bạc thường tàm kế tổ đăng, Không giao Hàn Thập khởi oan tăng. Tranh như trục bạn quy sơn khứ, Điệp chướng trùng san vạn vạn tằng. ĐỀ CHÙA CỨU LAN Đức bạc thẹn mình nối tổ đăng Học theo Hàn, Thập dứt đa đoan Hãy đi với bạn về non ở Rừng núi bao quanh đến vạn từng. MAI HOA Dục hướng thương thương vấn sở tòng, Lẫm nhiên cô trĩ tuyết sơn trung. Chiết lai bất vị già thanh nhãn, Nguyện tá xuân tư ủy bệnh ông. HOA MAI Ngửa mặt trời xanh hỏi lý do Hiên ngang trong núi mọc mình hoa Bẻ về, không để chưng vui mắt Chỉ mượn mầu Xuân đỡ bệnh già. TRÚ MIÊN Tổ phụ điền viên nhậm tự sừ, Thiên thanh bàn khuất nhiễu ngô lư. Mộc tê song ngoại thiên cưu tịch, Nhất chẩm thanh phong trú mộng dư. NGỦ NGÀY Vườn ruộng tổ tiên hãy tự cày Nhà tranh non biếc khắp bao vây Ngoài song, hương mộc, chim im tiếng Gió mát vừa qua, giấc đã say. SƠN VŨ Thu phong ngọ dạ phất thiềm nha, Sơn vũ tiêu nhiên chẩm lục la. Dĩ hĩ thành thiền tâm nhất phiến, Cùng thanh tức tức vị thùy đa! NHÀ NÚI Gió thu xào xạc thổi qua hiên Núi vắng lều tranh gối cỏ mềm Nếu quả thiền tâm đà một khối Tiếng trùng sao réo gọi thâu đêm? AI PHÙ LỒ Khóa huyết thư thành dục ký âm, Cô phi hàn nhạn tái vân thâm. Kỷ gia sầu đối kim tiêu nguyệt, Lưỡng xứ mang nhiên nhất chủng tâm. THƯƠNG TÙ NHÂN Thư biên bằng máu nhắn tin nhau Cô đơn chiếc nhạn vút mây sầu Bao nhà nhìn nguyệt đêm nay nhỉ? Hai chốn cùng chung một nỗi đau! PHIẾM CHU Tiểu đĩnh thừa phong phiếm diểu mang, Sơn thanh thủy lục hựu thu quang. Sổ thanh ngư địch lô hoa ngoại, Nguyệt lạc ba tâm giang mãn sương. ĐI THUYỀN Mênh mông theo gió con thuyền nhỏ Thu sáng ngời xanh nước với cây, Tiếng sáo thôn chài lau lách vọng Trăng lặn giòng sông sương trắng đầy. ĐỀ ĐỘNG HIÊN ĐÀN VIỆT GIẢ SƠN Hoa mộc di duyên chủng tác sơn, Lung yên trạo nguyệt, lạc hoa hàn. Tùng tư niệm lự đô vô tục, Doanh đắc thanh phong nhất chẩm an. NON BỘ CỦA ĐỘNG HIÊN Núi dựng nên bằng đá với cây Có lồng hoa rụng, tuyết, trăng, mây Từ đây mọi niệm đà thanh thoát Gió mát riêng mình giấc ngủ say. TẢO THU Dạ khí phân lương nhập họa bình, Tiêu tiêu đình thụ báo thu thanh. Trúc đường vong thích hương sơ tận, Nhất nhất tùng chi võng nguyệt minh. ĐẦU THU Hương đêm mát dịu, bình phong lạnh Xào xạc thu sang lá động cành Trúc đường thong thả, hương vừa đốt Cành cây chăng lưới lọt trăng thanh. CÚC HOA Tùng thanh Tưởng Hủ tiên sinh kính, Mai cảnh Tây hồ xử sĩ gia. Nghĩa khí bất đồng nan cẩu hợp, Cố viên tùy xứ thổ hoàng hoa. Đại giang vô mộng cán khô tràng, Bách vịnh mai hoa nhượng hảo trang. Lão khứ sầu thu ngâm vị ổn, Thi biểu thực vị cúc hoa mang. Vương thân vương thế dĩ đô vương, Tọa cửu tiêu nhiên nhất tháp lương. Tuế vãn sơn trung vô lịch nhật, Cúc hoa khai xứ tức trùng dương. Niên niên hòa lộ hướng thu khai, Nguyệt đạm phong quang thiếp thốn hoài. Kham tiếu bất minh hoa diệu xứ, Mãn đầu tùy đáo tháp quy lai. Hoa tại trung đình nhân tại lâu, Phần hương độc tọa tự vong ưu. Chủ nhân dữ vật hồn vô cạnh, Hoa hướng quần phương xuất nhất đầu. Xuân lai hoàng bạch các phương phi, Ái diễm liên hương diệc tự thì. Biến giới phồn hoa toàn trụy địa, Hậu điêu nhan sắc thuộc đông ly. HOA CÚC Đường nhà Tưởng Hủ tre reo gió Vườn cảnh Tây Hồ đẹp nét mai Nghĩa khí chẳng đồng không ý hợp Cúc hoa nở sáng khắp vườn ai. Ngàn sông không đủ thấm lòng già Bách Vịnh Mai Hoa vẫn kém xa Đầu bạc ngâm hoài vần chửa ổn Mỗi khi cúc nở rộn lòng ta. Buông thân buông thế, thảy đều buông Thiền tọa giờ lâu lạnh thấm giường Trong núi năm tàn không có lịch Thấy hoa cúc nở biết Trùng dương. Năm năm nở đúng tiết Thu qua Gió dịu trăng trong ý mặn mà Cười kẻ không hay hoa huyền diệu Khi về, mái tóc giắt đầy hoa! Người ở trên lầu, hoa dưới sân Vô ưu ngồi ngắm, khói trầm xông Hồn nhiên người với hoa là một Giữa vùng hương sắc lộ hình dung. Phương phi Xuân sắc, trắng hay vàng Thời tiết tùy loài hợp sắc hương Khi mọi loài hoa rơi chật đất Dậu Đông hoa cúc vẫn chưa tàn.