Bóng Mẹ

Bóng Mẹ TRẦN THÁI VÂN Trưa ngồi bên bếp lửa Mẹ tráng bánh nuôi con Chiếc bánh tráng rất tròn Nồng nồng hương bột gạo Chiều mẹ đi bán dạo Cười, bán gió mua trăng Con ngây thơ tin rằng Đời đổi trăng thay gió Ngày mưa giông đầu ngỏ Mắt mẹ buồn thiu thiu Bữa cơm chiều đìu hiu Xa xa từng tiếng sóng Mẹ một đời hoài vọng Cậu tha hương trở về Con nghe chuyện mãi mê Nhớ làng xưa chưa biết Mẹ ngâm thơ ly biệt Con thả hồn theo trăng Nằm trên võng ngủ thiếp Mơ làm cánh chim bằng Năm con lên mười sáu Mẹ lâm bệnh ung thư Buồn giăng như mây mù Che mặt trời hạnh phúc Năm sau lià cốt nhục Con làm trẻ mồ côi Phận người như củi mục Trôi trên nhánh sông đời Mẹ một đời tứ tán Lià quê hương xóm làng Nhớ không đủ thời gian Gởi tình vào hoài niệm Con một đời phiêu bạc Đường về ở nơi đâu Sáng mặt mày nhớn nhác Nếp nhăn trán bắt đầu Mẹ mất con không gặp Nên giờ sợ đêm thâu Sợ khi trời trở gió Sợ mẹ vẫn còn đau... Bữa cơm của Mẹ CỎ NHỚ Con về ăn cá với canh Bát cơm Mẹ nấu - bát tình Mẹ thương Ngoài đời có miếng cao lương Cũng không bằng bữa cơm thường Mẹ cho Mấy đời ai có thước đo Đại Dương lòng Mẹ mà dò bao sâu ! Bức tranh quê mẹ TRẦN HOÀNG “Công đâu công uổng công thừa, Công đâu gánh nước tưới dừa Tam Quan”… Có bao nhiêu con nước êm ả và cuồng nộ đã chảy qua dòng sông Lại? Và đã có bao nhiêu thế hệ đời người nối tiếp nhau sinh tồn, chiến đấu và tưởng nhớ người “ra đi không hẹn ngày về” trên mảnh đất Hoài Nhơn một thời in dấu? Bức ký hoạ hoành tráng về miền dừa bạt ngàn trung du, đồi núi ấy lưu giữ đậm nét hơn trong tâm thức những người con xa xứ. Ngoài cái mênh mông đi vào ca dao dân tộc, nỗi êm đềm của ký ức tuổi thơ vẫn còn mãi tiếng vọng về như lời nhắn nhủ thầm thì của nước dừa tinh khiết, ngọt tràn theo đôi bờ của dòng sông. Và dường như điều ấy đã luôn song hành bên dòng đời xuôi ngược, đã đến hồi viên mãn trong tiềm thức cội nguồn những kẻ hoài hương… Tôi ghé chơi nhà một bác sĩ quê Hoài Nhơn đang sống và làm việc tại một bệnh viện ở thành phố Quy Nhơn, vào ngày nghỉ khi anh đang chăm sóc một “bức tranh quê”. Thú thật, bức tranh đẹp như một… Hoài Nhơn thu nhỏ! Lập tức, nó gợi trong tôi chuỗi hình ảnh từ miền xa xăm ký ức… Đó là cây dừa 3 thân có một không hai của anh. Cây dừa được trồng trong một chậu mỏng, men màu trắng xanh, đặt trang trọng nơi phòng khách và rất phù hợp với không gian nhỏ, xinh xắn của kiến trúc nhà ở đô thị. Gặp tôi, anh nói ngay: “Đây là tác phẩm sống “Quê Mẹ”, là hình ảnh đưa nôi thời thơ ấu của mình!” Tôi là người cùng quê với anh và cũng xa quê từ thuở nhỏ nên tôi hiểu và thấm thía điều anh nói. Theo lời kể, cây dừa 3 thân là kết quả của một buồng dừa thu hái từ cây dừa mẹ có vóc dáng bình thường. Sau thời gian trái già và thêm một thời gian nữa để khô, nó nứt ra 3 mộng. Thấy lạ, người nông phu miền quê liền đem trồng riêng vào một cái chậu, nhưng không phải chậu mà chính xác là một cái la-răn xe nhà binh của Mỹ nằm lăn lóc nơi góc vườn. Một chiếc nôi đầu đời bằng phế tích chiến tranh. Từ đó, nó được duy trì cuộc sống bằng sự chăm sóc đặc biệt hơn, nhưng sự phát triển lại không giống cuộc sống bình thường như đồng loại xung quanh. Năm lên sáu và đến bây giờ cũng thế, cây dừa 3 thân mười tuổi này hãy còn như một hài nhi trong khi chiếc la-răn đã dần mục nát như chấm dứt một quá khứ phi nghĩa… Còn nhớ một lần, theo người lớn về thăm quê, tôi đã thấy rất nhiều thật nhiều những cây dừa mất ngọn, chỉ còn thân chỏng chơ vì bom đạn. Bom nổ trên miền sơn cước Hoài Ân, bom rơi ở đồng bằng Hoài Nhơn và cả thuốc khai quang rải xuống. Ngoại tôi bảo rằng: “Dừa cũng như người, không biết bao nhiêu cây đã ngã xuống!” Sau 1975, dừa được trồng bổ sung. Hiện nay đã lên đến hàng trăm ngàn cây trên toàn huyện Hoài Nhơn và dĩ nhiên như huyền thoại về một người mẹ anh hùng, dừa tiếp tục nuôi dưỡng con người. Trở lại với cây dừa 3 thân, một hình ảnh của thời thanh bình mà có lẽ nó phải đạt “giải A” trong bất kỳ cuộc trình diễn nông nghiệp hay cuộc thi nào liên quan đến con người, chiến tranh và công cuộc xây dựng đầy khó khăn của đất nước để có một diện mạo mới như hôm nay. Bởi trước hết, đó là một minh họa thật đậm nét về ý thức sinh tồn, về sự sống có cả khổ đau và hạnh phúc của cây trái và của quê mẹ Bình Định. Trong căn nhà khang trang mới xây với những chi tiết thoáng nét hiện đại của người bác sĩ, “bức tranh quê mẹ” của anh vươn tàu lá xanh mướt còn là nội tĩnh về sức mạnh “…ba cây chụm lại thành hòn núi cao” của dân tộc Việt. Và trong cái nhất thể của Thiên-Địa-Nhân ấy, một tâm sự xuyên suốt được ký gởi vượt trên không gian lẫn thời gian: trong cuộc mưu sinh để khẳng định sự sống, con người vẫn luôn giữ gìn bên mình tấm chân dung tráng lệ về nguồn cội mà nét chấm phá là những bông hoa. Cũng không ai phủ nhận được đây chính là mối tình không lời về quê mẹ. Đó là sự sống của mọi người chứ không chỉ riêng ai. Bụi Thời Gian MẠC PHƯƠNG ĐÌNH Câu ca dao từ ngày xưa mẹ hát Dấu bờ tre con bìm bịp kêu chiều Lạch nước chảy qua mấy bờ ruộng cạn Như mùa hè trông nồm thổi hiu hiu Cay con mắt giấc trưa nồng chưa đã Chú dế mèn ngơ ngác giọng buồn thiu Có một sớm bên kia sông bỏ chợ Súng đạn về theo nước mắt khăn tang Câu hát mẹ cũng đầm đìa cổ tích Căn nhà quen trùm lên dấu điêu tàn Mảnh áo rách gói khoai chà lưu lạc Con đò già cũng mất lối sang ngang Cha gánh gạo rừng đêm nghe muỗi hát Lời ru xưa đau tuổi đá trên ngàn Bên bếp lửa còn nồi rau bát cháo Nỗi quê hương cay đắng lật từng trang Phải kể lại cho lòng cha khỏi tũi Bởi non sông vùi cốt nhục thâm tình Nửa giọt máu đầy ơn cha nghĩa mẹ Vẫn tự hào trong chọn lựa nhục vinh Câu ca dao mãi nằm trong trí nhớ Bụi thời gian đau quặn ruột gan mình Mạc Phương BƯỚC CHÂN ĐẦU ĐỜI CÁT HẠ Một chiều mùa đông, khí trời lành lạnh, hương đồng nội thoảng đưa. Trên con đường làng quen thuộc cha lại đắt con đi, tập cho con những bước chân đầu đời, con sung sướng nắm lấy tay cha đi một cách hăng say. Đột nhiên, cha rời khỏi tay con đi thật nhanh và quay lại nhìn con: - Một, hai, ba…nào! đến đây con gái, cha ở đây nè… Con cảm thấy hụt hẫng khi không có cha bên cạnh. Nhìn cha mỉm cười vẫy tay ở đằng xa, con chập chững bước đi. Nhưng không, một bước con đã ngã qụy xuống, hai bàn tay nhỏ bé của con chống lên đất, con đã dùng sức của mình để đứng lên… nhưng con không thể đứng lên được. Con nhìn cha cầu cứu, thế mà cha vẫn đứng yên và nói giọng thật nghiêm khắc: - Con phải tự mình đứng lên… Ngày đó con đã khóc thật nhiều và chẳng thèm nhìn cha. Cha hỏi, con chỉ nói thật to rằng: - Tại sao cha không đỡ con. Lúc đó cha chỉ xoa đầu con rồi nói: - Rồi cuộc sống sẽ trả lời cho con, con gái ạ! Thời gian lặng lẽ trôi. Tuổi thơ con cứ thế thoáng qua một cách êm đềm, con đã nhận ra mọi diễn biến xung quanh con nhưng con thật sự chưa thể hiểu hết lời cha dạy. Hết Trung học, bạn bè ai cũng chuẩn bị hành trang lên đường. Còn con, lặng lẽ theo cha thực hiện cái ước mơ cháy bỏng của riêng mình… Ngày cha chở con đi, mẹ lẫn vào bếp, cha lặng lẽ kéo con đi thật nhanh. Con ngoái đầu nhìn ngôi nhà thân yêu một lần nữa. Tạm biệt nhé! Con thầm nói. Hình như có cái gì đó rời khỏi vai con nhẹ nhàng, an tĩnh. Đi trong lòng Huế, con lắng nghe từng hạt mưa cứ khóc thầm trên vai cha. Hương Ngọc Lan quyện vào tâm hồn… Thật bình an. Mưa vẫn cứ rơi…dai dẵng…triền miên…con và cha đến ngôi chùa thật cổ kính. Con sung sướng bước đi thật nhanh quên hẳn cha đi bên cạnh. Cha nắm lấy tay con thì thầm: - Cố gắng lên con gái nhé! Cha quay xe về, mưa càng nặng hạt, con đứng đó nhìn bóng cha mờ dần… Tiếng chuông chùa vang lên thả hồn vào lòng đất Huế… Con chợt mỉm cười. Thương cha quá, cha ơi! Xa cha rồi con mới thực sự hiểu hết những ân tình của cha. Cha thật nghiêm khắc nhưng bên trong là cả một tấm lòng thương con vô bờ bến. Chiều nay con bỗng nhớ đến cha thật nhiều. Bốn năm, quãng thời gian đó con đã trải qua biết bao nhiêu điều, con đường của con đang đi có rất nhiều hạnh phúc và cũng lắm chông gai. Nhưng con hứa với cha là con sẽ luôn bước đi, con sẽ bước đi bằng đôi chân của chính mình. Bởi con biết, dù ở xa cha nhưng cha vẫn luôn dõi mắt theo từng bước chân của con như thuở nào. Đối với con, cha là nơi bình yên nhất, nuôi lớn tâm Bồ đề trong con. Ngày mai, con sẽ vẽ thật nhiều dấu chân cho cha. Dấu chân ấy mang tên “Ngày mai”. Ngày mai con sẽ luôn bước đi…